Λουτσία ντι Λαμμερμούρ

Όπερα
από 14/3/2018 έως 28/3/2018
Δεν υπάρχουν κριτικές για την παράσταση.
Λουτσία ντι Λαμμερμούρ

Αναλυτική περιγραφή

Ένα από τα αριστουργήματα του ρομαντικού μπελ κάντο, η Λουτσία ντι Λαμμερμούρ του Γκαετάνο Ντονιτσέττι επιστρέφει στην Εθνική Λυρική Σκηνή μετά από 37 χρόνια, στην πρώτη της συμπαραγωγή με τη Βασιλική Όπερα του Λονδίνου. Από τις 14 Μαρτίου 2018 και για οκτώ παραστάσεις η εντυπωσιακή Λουτσία που "τάραξε" τα νερά στο Λονδίνο, έρχεται στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, στην πολυσυζητημένη σκηνοθεσία της Κέιτι Μίτσελ και σε μουσική διεύθυνση Γιώργου Πέτρου και Ζωής Τσόκανου, με δωρεά από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.
Η Λουτσία ντι Λαμμερμούρ βασίζεται σε ένα από τα δημοφιλέστερα μυθιστορήματα του 19ου αιώνα, τη Νύφη των Λαμμερμούρ του σερ Ουώλτερ Σκοτ. Η πρεμιέρα του έργου δόθηκε το 1835 στο Τεάτρο Σαν Κάρλο της Νάπολης, σημειώνοντας τέτοια επιτυχία, ώστε να θεωρείται όχι αδίκως ότι ανέδειξε το ταλέντο του Ντονιτσέττι, παρά το γεγονός ότι ο συνθέτης είχε ήδη γράψει πολλά σημαντικά έργα, όπως μεταξύ των οποίων το Ελιξίριο του έρωτα, η Λουκρητία Βοργία, η Άννα Μπολένα κ.α.
Η υπόθεση αφορά τον έρωτα της Λουτσίας για τον Εντγκάρντο του οίκου των Ρέιβενσγουντ, για τον οποίο ο αδερφός της λόρδος Ενρίκο Άστον αισθάνεται άσβεστο μίσος. Αποφασισμένος να αποτρέψει τη σχέση ο Ενρίκο οργανώνει τον γάμο της αδερφής του με τον Αρτούρο Μπάκλω. Την ώρα της τελετής καταφθάνει ο Εντγκάρντο, ο οποίος σε έξαλλη κατάσταση καταριέται τη Λουτσία. Εκείνη χάνει τα λογικά της, στη συνέχεια φονεύει τον Αρτούρο και καταρρέει. Πληροφορούμενος τον θάνατο της αγαπημένης του ο Εντγκάρντο αυτοκτονεί.
Παρότι είναι κυρίως γνωστή για τη «σκηνή της τρέλας» του πρωταγωνιστικού ρόλου, η Λουτσία ξεχωρίζει επίσης για μία σειρά από άλλους λόγους. Η συμβολή του Ντονιτσέττι στη διαμόρφωση των ξεχωριστών χαρακτηριστικών του ρομαντικού τενόρου υπήρξε ιδιαίτερα σημαντική. Η τελική σκηνή για τον Εντγκάρντο δεν έχει προηγούμενο στην ιστορία της ιταλικής όπερας και θέτει τις βάσεις για τους ήρωες του Βέρντι. Μαζί με τη «σκηνή της τρέλας» για την πρωταγωνίστρια, αποτελεί μια από τις κορυφαίες τραγικές ενότητες της ιταλικής όπερας του 19ου αιώνα. Μάλιστα, η επιλογή να μην ολοκληρωθεί η όπερα με μια εντυπωσιακή άρια ή σκηνή για την υψίφωνο, αλλά τον θάνατο της Λουτσίας να ακολουθήσει η αγωνία και τελικά η αυτοκτονία του Εντγκάρντο, δείχνει τη μετακίνηση από τις οπερατικές συμβάσεις της «ευτυχούς κατάληξης» στη δραματική αλήθεια.
Στην τραγική κατάληξη της Λουτσίας, η δεξιοτεχνική γραφή καλείται να εκφράσει τρόμο και απόγνωση στο πλαίσιο μιας «σκηνής τρέλας», που διακρίνεται από όλες όσες είχαν προηγηθεί και παραμένει μοναδική στο είδος της. Χάρη στην πρωτοποριακή δομή της ο συνθέτης ανιχνεύει σε εντυπωσιακό βάθος την ψυχολογία της ηρωίδας. Μουσικά θέματα που επανέρχονται ως ανάμνηση της ηρωίδας αλλά και η δεξιοτεχνική φωνητική γραφή δεν διαθέτουν τίποτε το διακοσμητικό, αλλά δραματουργικά δικαιολογούνται απολύτως, καθώς εκφράζουν την ταραγμένη κατάσταση της ψυχής της. Είναι σαφές ότι η «σκηνή της τρέλας» στη Λουτσία προσέφερε στον Ντονιτσέττι την ευκαιρία να διερευνήσει τις εκφραστικές δυνατότητες της δεξιοτεχνικής γραφής για την υψίφωνο πέρα από κάθε φαντασία και με τρόπο που δεν είχε προηγούμενο.
Επιπλέον, στη Λουτσία ο Ντονιτσέττι μένει μακριά από στερεότυπα και εισάγει ενδιαφέρουσες λύσεις, όπως για παράδειγμα η διαμόρφωση των συνόλων και ιδιαιτέρως το περίφημο σεξτέτο, αλλά και η ενορχήστρωση με την υποβλητική χρήση μεμονωμένων οργάνων, όπως το κόρνο, η άρπα, το όμποε και το φλάουτο, το καθένα από τα οποία δημιουργούν διαφορετικές ατμόσφαιρες.
Παρά το γεγονός ότι στο τέλος του 19ου αιώνα, η Λουτσιά έπεσε σε δυσμένεια, αφού θεωρούνταν όλο και περισσότερο ως μέσον φωνητικής επίδειξης ματαιόδοξων "αηδονιών", εντούτοις, επανήλθε θριαμβευτικά στο παγκόσμιο ρεπερτόριο χάρη στη Μαρία Κάλλας, η οποία κατά τη δεκαετία του 1950 αποκατέστησε την απολεσθείσα δραματική υπόσταση του ρόλου, χωρίς να θυσιάσει τις προβλεπόμενες δεξιοτεχνικές απαιτήσεις.
-----------------------------------
Σύνοψη του πρωτοτύπου
Μέρος πρώτο: Ο χωρισμός - Μόνη Πράξη
Σκηνή 1 Στο δάσος κοντά στο κάστρο των Λαμμερμούρ. Σκοτία, αρχές του 18ου αιώνα. Ο Νορμάννο, επικεφαλής της φρουράς του κάστρου, μαζί με τους άλλους άνδρες, αναζητούν έναν εισβολέα. Όπως λέει στον λόρδο Ενρίκο Άστον, πιστεύει ότι πρόκειται για τον Εντγκάρντο του Ρέιβενσγουντ, ο οποίος έρχεται να συναντήσει τη Λουτσία, αδερφή του Ενρίκο. Ο Ενρίκο μιλά για το μίσος που αισθάνεται για τον οίκο των Ρέιβενσγουντ και την πρόθεσή του να τερματίσει τη σχέση ανάμεσα στον Εντγκάρντο και τη Λουτσία.
Σκηνή 2 Μια πηγή κοντά στο κάστρο των Λαμμερμούρ. Η Λουτσία περιμένει τον αγαπημένο της Εντγκάρντο. Αφηγείται στην υπηρέτριά της Αλίζα πως είδε το φάντασμα μιας κοπέλας η οποία δολοφονήθηκε εκεί, στον συγκεκριμένο τόπο, από έναν ζηλότυπο προγονό των Ρέιβενσγουντ. Η Αλίζα απαντά πως πρόκειται για προειδοποίηση και πως η Λουτσία πρέπει να εγκαταλείψει τον έρωτά της για τον Εντγκάρντο. Φτάνει ο Εντγκάρντο, ο οποίος ανακοινώνει ότι για πολιτικούς λόγους πρέπει να φύγει αμέσως για τη Γαλλία. Ελπίζει, όμως, να συμφιλιωθεί με τον Ενρίκο και να νυμφευτεί τη Λουτσία. Εκείνη αποκρίνεται πως αυτό είναι αδύνατο και οι δυο τους δίνουν όρκους αιώνιας πίστης και ανταλλάσσουν βέρες.
Μέρος δεύτερο: Το γαμήλιο συμβόλαιο
Α΄ Πράξη
Σκηνή 1 Στα διαμερίσματα του λόρδου Ενρίκο Άστον. Προκειμένου να απομακρύνει τη Λουτσία από τον Εντγκάρντο, ο Ενρίκο της δείχνει πλαστή επιστολή, στην οποία φαίνεται ο Εντγκάρντο να την έχει ξεχάσει και να έχει ερωτευτεί άλλη γυναίκα. Στη συνέχεια την παραδίδει στον Ραϊμόντο, ιερέα και παιδαγωγό της, ο οποίος με τη σειρά του επιχειρεί να την πείσει για το καλό της οικογένειας να λησμονήσει τον Εντγκάρντο και να παντρευτεί τον Αρτούρο, σύζυγο που έχει επιλέξει γι’ αυτήν ο Ενρίκο.
Σκηνή 2 Στη μεγάλη αίθουσα του κάστρου. Τα πάντα είναι έτοιμα για τον γάμο της Λουτσίας με τον Αρτούρο. Ο Ενρίκο δικαιολογεί στον Αρτούρο την κακή διάθεση της Λουτσίας, λέγοντας πως πενθεί τον πρόσφατο θάνατο της μητέρας της. Την ώρα της υπογραφής του γαμήλιου συμβολαίου εμφανίζεται αιφνίδια ο Εντγκάρντο. Ο Ραϊμόντο του δείχνει την υπογραφή της Λουτσίας στο έγγραφο και ο Εντγκάρντο την κατηγορεί για απιστία, την καταριέται, της επιστρέφει το δαχτυλίδι που είχαν ανταλλάξει ως τεκμήριο του έρωτά τους και ζητά πίσω το δικό του. Οι υπόλοιποι τον απωθούν.
Β΄ Πράξη
Σκηνή 1 Στον πύργο του Γουλφς Κραγκ, αργότερα το ίδιο βράδυ. Ο Ενρίκο αναζητά τον Ενγκάρντο με στόχο να μονομαχήσει μαζί του. Του λέει ότι η Λουτσία απολαμβάνει ήδη τη νυφική κλίνη. Ο Εντγκάρντο αποδέχεται την πρόκληση. Θα συναντηθούν αργότερα το βράδυ στο νεκροταφείο των Ρέιβενσγουντ, κοντά στον φοβερό τόπο με το όνομα «Γκρεμός του λύκου» (Γουλφς Κραγκ).
Σκηνή 2 Στη μεγάλη αίθουσα του κάστρου. Οι καλεσμένοι απολαμβάνουν τη λαμπρή δεξίωση μετά τον γάμο. Φτάνει έντρομος ο Ραϊμόντο, ο οποίος τους πληροφορεί ότι η Λουτσία έχασε τα λογικά της και σκότωσε τον Αρτούρο. Φτάνει και η ίδια η Λουτσία, η οποία πιστεύει ότι είναι με τον Εντγκάρντο και ότι σύντομα θα τον παντρευτεί. Στην αίθουσα μπαίνει ο Ενρίκο, ο οποίος αρχικά την απειλεί, αλλά μεταβάλλει τη συμπεριφορά του όταν συνειδητοποιεί την κατάστασή της. Η Λουτσία καταρρέει. Ο Ραϊμόντο κατηγορεί τον Νορμάννο ότι προκάλεσε την τραγωδία.
Σκηνή 3 Στο νεκροταφείο του πύργου των Ρέιβενσγουντ. Ο Εντγκάρντο αποφασίζει να πεθάνει από το σπαθί του Ενρίκο. Αρχικά μαθαίνει ότι η Λουτσία είναι ετοιμοθάνατη και στη συνέχεια ο Ραϊμόντο του επιβεβαιώνει το μοιραίο. Ο Εντγκάρντο αυτοκτονεί, ελπίζοντας να ενωθεί με την αγαπημένη του στον ουρανό.

Συντελεστές

Μουσική διεύθυνση: Γιώργος Πέτρου (14, 16, 18, 21, 23, 28/3) - Ζωή Τσόκανου (17, 24/3)
Σκηνοθεσία: Κέιτι Μίτσελ
Αναβίωση σκηνοθεσίας: Ρόμπιν Τέμπατ
Σκηνικά - Κοστούμια: Βίκι Μόρτιμερ
Κινησιολογία - Χορογραφία: Τζόζεφ Άλφορντ
Φωτισμοί: Τζον Κλαρκ
Διεύθυνση χορωδίας: Αγαθάγγελος Γεωργακάτος
-----------------------------------
Ενρίκο: Μάρκο Καρία (14, 16, 18/3) - Κύρος Πατσαλίδης (17, 21/3) - Τάσης Χριστογιαννόπουλος (23, 24, 28/3)
Λουτσία: Χριστίνα Πουλίτση (14, 16, 18, 21, 23, 28/3) - Βασιλική Καραγιάννη (17, 24/3)
Εντγκάρντο: Αλεξέι Ντόλγκοφ (14, 16, 18, 23/3) - Γιάννης Χριστόπουλος (17, 21, 24, 28/3)
Αρθούρος: Νίκος Στεφάνου (14, 16, 18, 24/3) - Γιάννης Καλύβας (17, 21, 23, 28/3)
Ραιμόντο: Χριστόφορος Σταμπόγλης (14, 17, 23, 24, 28/3) - Τάσος Αποστόλου (16, 18, 21/3)
Αλίζα: Θεοδώρα Μπάκα (14, 16, 18, 23/3) - Λυδία Βαφειάδη (17, 21, 24, 28/3)
Νορμάννο: Χαράλαμπος Βελισσάριος (14, 16, 18, 24/3) - Θανάσης Ευαγγέλου (17, 21, 23, 28/3)
Με την Ορχήστρα και τη Χορωδία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής

Στοιχεία θεάτρου

Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
Λεωφ. Συγγρού 364
Καλλιθέα
Τηλ. 216 8091000

Κριτικές θεάτρου

Google: 4.8
Facebook: 4.9