Έντα Γκάμπλερ

Όπερα
ΠΡΟΣΕΧΩΣ από 25/1 έως 3/2

Κριτικές

Δεν υπάρχουν κριτικές για την παράσταση.
Παράσταση: Έντα Γκάμπλερ - Θέατρο: Εθνική Λυρική Σκηνή

Σύντομη περιγραφή

Έντα Γκάμπλερ, στην Εθνική Λυρική Σκηνή, ένα από τα πιο γνωστά και πολυπαιγμένα έργα του Χένρικ Ίψεν, του συγγραφέα που άλλαξε με επαναστατικό τρόπο τα δεδομένα στη δραματική γραφή και το θέατρο εν γένει. Το έργο θέτει προβληματισμούς σχετικά με το επίπεδο και την ποιότητα των κοινωνικών σχέσεων στην εποχή της παγκοσμιοποίησης και της τεχνολογικής επανάστασης.

Αναλυτική περιγραφή

«Εξάμβλωμα της φαντασίας, τέρας, παρανοϊκή, ατομίστρια, άτεγκτη, ζηλιάρα, οραματίστρια, φεμινίστρια, ιδεαλίστρια, θύμα των περιστάσεων», είναι μερικοί μόνο από τους χαρακτηρισμούς που έχουν χρησιμοποιήσει οι κριτικοί για να περιγράψουν την ηρωίδα του Χένρικ Ίψεν. Από την πρώτη παρουσίασή του το 1891 μέχρι σήμερα, το έργο έχει αποσπάσει τον θαυμασμό και τον αποτροπιασμό, την εκτίμηση και την αποδοκιμασία, χωρίς ποτέ να αφήσει περιθώρια για εύκολες απαντήσεις.

Το έργο θέτει προβληματισμούς σχετικά με το επίπεδο και την ποιότητα των κοινωνικών σχέσεων στην εποχή της παγκοσμιοποίησης και της τεχνολογικής επανάστασης. Αποτελεί ταυτόχρονα ένα καίριο ψυχογράφημα της γυναικείας φύσης, των ανθρώπινων σχέσεων και των προβλημάτων τους. Οι πολλαπλές ιδιότητες των κοινωνικών σχέσεων και οι ευφάνταστες συνήθειες της καθημερινότητας εξετάζονται στο μικροσκόπιο με έναν άμεσο, ρεαλιστικό και πνευματώδη τρόπο.

Για πρώτη φορά η Έντα Γκάμπλερ γίνεται όπερα ύστερα από πρόσκληση της Εναλλακτικής Σκηνής της ΕΛΣ για τη δημιουργία ενός νέου έργου σε συμπαραγωγή με την ομάδα The Medium Project. Η μουσική της όπερας φέρει την υπογραφή του συνθέτη και πιανίστα Γιώργου Δούση και χαρακτηρίζεται από το προσωπικό του μουσικό ιδίωμα, με την άμεση, λιτή και καθαρή μελωδική του γραφή. Όπως σημειώνει ο ίδιος: «Η μουσική της όπερας Έντα Γκάμπλερ χρησιμοποιεί άλλοτε μοτίβα για τη μουσική απεικόνιση των χαρακτήρων και άλλοτε ολόκληρες μουσικές ενότητες που συνδέονται με χαρακτήρες ή καταστάσεις. Στο σύνολό της ακολουθεί με ρεαλιστικό τρόπο την πλοκή και εξέλιξη του έργου, υποστηρίζοντάς, την άλλοτε αφηγηματικά και άλλοτε δημιουργώντας την κατάλληλη ατμόσφαιρα για την απόδοση των συναισθημάτων. Το έργο έχει σαφείς αναφορές στην παραδοσιακή όπερα, άριες, ντουέτα, τρίο, κουιντέτο και μικρές αφηγήσεις».

Η Έντα Γκάμπλερ αποτελεί την τέταρτη όπερα του Γιώργου Δούση, πλάι στις Δούλες (2011) του Ζ. Ζενέ, για ορχήστρα, δύο γυναικείες φωνές και εξαμελές φωνητικό σύνολο, την όπερα δωματίου The Shell Game (2014) της Έρις Kύργια, για πέντε τραγουδιστές και πιάνο, που ανέβηκε το 2015 στο Θέατρο Olvio με την ομάδα The Medium Project, και μια όπερα για παιδιά βασισμένη πάνω στο παραμύθι του Ευγένιου Τριβιζά Ποιος έκανε πιπί στο Μισισιπή (2008), που ανέβηκε το 2011 στο πλαίσιο της Πειραματικής Σκηνής της ΕΛΣ.

Η μεγαλύτερη πρόκληση για τη συγγραφή του λιμπρέτου της όπερας από την Έρι Κύργια εντοπίζεται στο πώς θα παραμείνει το κείμενο «ιψενικό» και πώς ένα τετράπρακτο δράμα θα μετατραπεί σε ευσύνοπτο λιμπρέτο, χωρίς να χαθεί η ιστορία. Για το λιμπρέτο που θα παρουσιαστεί στην αγγλική γλώσσα, η ίδια αναφέρει χαρακτηριστικά: «Το γλωσσικό ύφος του λιμπρέτου στηρίχτηκε στη γερμανική καταγωγή των αγγλικών, ώστε η σχέση με την πρωτότυπη γλώσσα να είναι η “εγγενέστερη” δυνατή· επιλέχθηκε ένα μέτρο που ταιριάζει στα αγγλικά και συγχρόνως δεν είναι ξένο προς την ελληνική ρυθμική αίσθηση».

 

Σύνοψη

Η Έντα, κόρη του στρατηγού Γκάμπλερ, αν και πολύφερνη νύφη της πόλης της, επιλέγει προς έκπληξη όλων να παντρευτεί τον βαρετό και θαμπό νεαρό ακαδημαϊκό Τέσμαν, που έχει ανατραφεί από τις θείες του με αξίες διαφορετικές και πιο συντηρητικές από τις δικές της. Το ζευγάρι επιστρέφει από το γαμήλιο ταξίδι στο καινούργιο σπίτι του, το οποίο έχει αγοραστεί και ανακαινιστεί χάρη στην προσδοκία του Τέσμαν για μια έδρα στο πανεπιστήμιο. Στο μεταξύ, επιστρέφει στην πόλη, έπειτα από διαμονή δύο ετών σε κάποιο απομονωμένο μέρος, και ο Λέβμποργκ, συνάδελφος και πνευματικός ανταγωνιστής του Τέσμαν. Μαζί του φτάνει και η Τέα, σύντροφος του Λέβμποργκ, που τον βοήθησε όχι μόνο να ανακάμψει από τον τρυφηλό βίο που διήγε ως τότε, αλλά και να ανακτήσει τη δημιουργική του δύναμη, οδηγώντας τον στη συγγραφή ενός βιβλίου, που θα ταράξει τα νερά της παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας.

Ο Λέβμποργκ εμφανίζεται στο σπίτι του Τέσμαν και της Έντας, όπου αποκαλύπτεται ότι με την τελευταία τους δένει μια παλιά, στενή και μυστηριώδης σχέση. Μέσα σε λίγη ώρα η Έντα καταφέρνει να παρασύρει τον Λέβμποργκ στην παλιά του ζωή, την οποία εκείνη έβλεπε ως διονυσιακή υψηλοφροσύνη. Η νύχτα που ακολουθεί αποδεικνύεται καταστροφική για τον Λέβμποργκ, καθώς χάνει όχι μόνο το επιστημονικό πόνημα που θα τον αποκαθιστούσε στα μάτια όλων και θα έκανε το όνομά του αθάνατο, αλλά και την πίστη του για ζωή. Η Έντα τότε του προτείνει μία «όμορφη» αυτοκτονία, αντάξια του «υψηλού» του φρονήματος. Τίποτε όμορφο και υψηλό, όμως, δεν θα συμβεί και η Έντα, διαψευσμένη και απειλημένη από τη μοναξιά, το κενό, και το σκάνδαλο, δραπετεύει από μια ζωή που ποτέ δεν θα ένιωθε δική της.

Διανομή

Έντα Γκάμπλερ: Γιούλια Ρουτιλιάνο (25, 26, 27/1), Ιρένα Αθανασίου (1, 2, 3/2)
Τέα: Τζίνα Φωτεινοπούλου
Άιλερτ: Χάρης Ανδριανός
Τέσμαν: Μιχάλης Ψύρρας
Μπρακ: Γιώργος Ρούπας

Συντελεστές

Μουσική διεύθυνση: Ανδρέας Τσελίκας
Σκηνοθεσία: Ράια Τσακηρίδη
Σκηνικά - Κοστούμια: Παύλος Θανόπουλος
Δραματολογία: Μαρίνα Μέργου
Κίνηση: Κορίνα Κόκκαλη
Φωτισμοί: Χρήστος Τζιόγκας
Μουσικό σύνολο: Μελίνα Μακρή (φλάουτο), Άγγελος Πολίτης (κλαρινέτο), Ανδρέας-Ρολάνδος Θεοδώρου (τρομπόνι), Μάριος Νικολάου (κρουστά), Στέλλα Τσάνη (βιολί), Έλλη Φιλίππου (τσέλο), Θοδωρής Ιωσηφίδης (πιάνο)

Πρόγραμμα

Τιμές

  • Γενική είσοδος: 15, 20 ευρώ
  • Φοιτητικό, Παιδικό: 10 ευρώ

Στοιχεία θεάτρου

Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
Λεωφ. Συγγρού 364
Καλλιθέα
Τηλ. 216 8091000

Κριτικές θεάτρου

Google: 4.8
Facebook: 4.8

Παρατηρήσεις

  • Στα αγγλικά, με ελληνικούς υπέρτιτλους