Είδαμε την παράσταση "Αθανασία"

- μια παράσταση για ένα καυτό ζήτημα, την ευθανασία -

Παρακολουθήσαμε την παράσταση Αθανασία στο πρώτο της θεατρικό "σπίτι", το θέατρο Οδού Κεφαλληνίας. Τώρα παίζεται στο θέατρο Ιλίσια Βολανάκης κατόπιν συνεχόμενων παρατάσεων λόγω επιτυχίας!

 

Η παράσταση θίγει ένα καυτό ζήτημα των τελευταίων δεκαετιών στον δυτικό κόσμο, την ευθανασία, και δίνει την αφορμή για προβληματισμό και αναθεώρηση των προτεραιοτήτων που θέτει ο σύγχρονος άνθρωπος. Ελέγχουμε τη ζωή μας; Ορίζουμε τον χρόνο μας επάνω στη γη; Είμαστε προετοιμασμένοι για να κλείσουμε τον διακόπτη; Μπορούμε να παραβούμε τον νόμο για να βοηθήσουμε έναν αγαπημένο μας άνθρωπο;

 

Παρακολουθούμε τη ζωή της Όλιας να ξετυλίγεται από την παιδική της ηλικία για να φτάσει νεαρή, ώριμη γυναίκα στις μεγάλες απώλειες. Η Όλια, από ένα κορίτσι που παίζει στην παραλία με την αδερφή της, γίνεται μια νεαρή κοπέλα που σπουδάζει στη Θεσσαλονίκη, ερωτεύεται τον Πέτρο, παντρεύονται και κάνουν ένα παιδί. Κι εκεί που νομίζεις ότι όλα έχουν πάρει το δρόμο της ευτυχίας... όλα ανατρέπονται... Από τη μία στιγμή στην άλλη, έτσι ξαφνικά... έρχεται η απώλεια... η απώλεια του παιδιού της... και ταράζει, όπως είναι αναμενόμενο, την ευτυχία, ταράζει τη γαλήνη, ταράζει την ισορροπία. Ένα τροχαίο ατύχημα έρχεται να σφραγίσει τη ζωή της και την καθηλώνει στην αναπηρική καρέκλα. Για πάντα...

 

 

Τα κείμενα του Χρήστου Δήμα είναι απίστευτα διεισδυτικά και έχουν μια φυσική ροή αντίστοιχη της πραγματικότητας, νιώθεις ότι παρακολουθείς μια πραγματική ιστορία να ξεδιπλώνεται μπροστά σου. Ο ίδιος υπογράφει και τη σκηνοθεσία: άψογη κι ευρηματική η προσέγγισή του με τα δευτερεύοντα πρόσωπα της ιστορίας (που ενσαρκώνουν εξαιρετικά οι: Έλενα Χαραλαμπούδη & Νίκος Βαρδάκας) να εμφανίζονται "υπό σκιά", το χωροχρόνο της ιστορίας να ξεπηδά μέσα από οπτικά μέσα και το συναίσθημα να δένει αρμονικά και να ενδυναμώνεται από τους φωτισμούς (Αλέκος Αναστασίου) και τη μουσική (Θέμης Καραμουρατίδης). Η σκηνοθετική αυτή προσέγγιση μας παρέπεμψε σε έναν αλλιώτικο "μονόλογο", έναν "μονόλογο" που περιστοιχίζεται από παράλληλα, αλλά "αφανή" πρόσωπα επί σκηνής, έναν "μονόλογο" που δεν είναι μονόλογος. 

 

Η ερμηνεία της Άννας Μαρίας Παπαχαραλάμπους στο ρόλο της  Όλιας είναι καθηλωτική. Απόλυτα φυσική στο παίξιμό της, σε εμπλέκει συναισθηματικά στην πορεία της Όλιας από την πρώτη κιόλας στιγμή. Με την άψογη ερμηνεία της σου κρατάει το ενδιαφέρον και την προσοχή καθ' όλη τη διάρκεια της παράστασης, σε συνεπαίρνει, σε αγγίζει και σε συγκινεί. Η Άννα Μαρία Παπαχαραλάμπους έχει αγκαλιάσει το ρόλο της και τον έχει αποδώσει με ευαισθησία, συναίσθημα και χωρίς καμία απολύτως υπερβολή. Μας ταξιδεύει πραγματικά και εγκάρδια στη ζωή της ηρωίδας, νιώθεις ότι δεν παίζει την Όλια, αλλά ότι είναι η Όλια: η Όλια παιδί, η Όλια νεαρή κοπέλα, η Όλια γυναίκα, η Όλια που καταλήγει στην αναπηρική καρέκλα.

 

 

Και τώρα τι; Η Όλια δεν έχει πια καμία επιλογή για τον εαυτό της, το σώμα της, την αξιοπρέπειά της, το χρόνο της, το χώρο της, καμία επιλογή σε οτιδήποτε. Καμία επιλογή από το να ψιθυρίσει "Αθανασία"...  Η 'Ολια μας δίνει την ευκαιρία να προβληματιστούμε... Πως ορίζεται η αξιοπρέπεια για τον καθένα μας; Έχουμε δικαίωμα στην αξιοπρέπεια; Μπορούμε να επιλέξουμε το όποιο μας «φευγιό»; Έχουμε δικαίωμα στην επιλογή; Αλληλο-συγκρουόμενα συναισθήματα σε καταβάλουν, αφού η Όλια θα μπορούσε να είναι μια οποιαδήποτε γυναίκα (ή και άντρας) ανάμεσά μας, μια γνωστή μας, μια φίλη μας, ένα συγγενικό μας πρόσωπο, εμείς οι ίδιοι...

 

Διαβάσαμε τη σχετική βιβλιογραφία και μοιραζόμαστε μαζί σας αυτά που μάθαμε για τα επιχειρήματα υπέρ και κατά της ευθανασίας. Επιχειρήματα υπέρ: Το άτομο έχει το δικαίωμα της προσωπικής επιλογής, ακόμη και για το θάνατό του. Είναι μια μορφή "ανθρωπιστικής πράξης" όταν η συνέχιση της ζωής είναι πολύ επίπονη και βασανιστική. Δεν διαφέρει ιδιαίτερα από την απόφαση διακοπής της μηχανικής υποστήριξης ή της φαρμακευτικής αγωγής ενός ασθενούς. Επιχειρήματα κατά: Η προσωπική επιλογή του ατόμου είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη ζωή και όχι με το θάνατο. Η ανθρωπιστική πράξη δε δικαιολογείται, αν αναλογιστεί κανείς ότι η επιστήμη προχωρά και ανακαλύπτονται νέες αναλγητικές αγωγές. Διαφέρει από την απόφαση διακοπής μηχανικής υποστήριξης (παθητική ευθανασία), έναντι της ενεργούς ευθανασίας, όπου ο γιατρός χορηγεί φάρμακο στον ασθενή με σκοπό το θάνατό του (πηγή: http://www.hygeia.gr/health-articles/geniki-iatriki/healtharticle/2086/eythanasia.html). Στην Ελλάδα η ευθανασία απαγορεύεται και διώκεται ποινικά. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τάσσεται φυσικά κατά της νομιμοποίησης της ευθανασίας και της νομιμοποίησης ενεργειών που αφαιρούν την ανθρώπινη ζωή. Η ευθανασία έχει νομιμοποιηθεί σε ελάχιστες χώρες ανά τον κόσμο και η ίδια η ιατρική κοινότητα είναι διχασμένη. 

 

Στην παράσταση αυτή βλέπουμε τη μία απώλεια να διαδέχεται την άλλη, σαν ένα ντόμινο, και η απώλεια παίρνει πολλές μορφές καθώς η ιστορία προχωράει: απώλεια ανθρώπων, απώλεια ψυχικής και συναισθηματικής ισορροπίας, απώλεια σωματικής και ψυχικής υγείας, απώλεια επιλογών στη ζωή, απώλεια αυτονομίας, απώλεια αξιοπρέπειας, απώλεια του ίδιου του εαυτού. Και αναρωτιόμαστε: αν η Όλια είχε ορθοποδήσει νωρίτερα από την πρώτη της απώλεια, θα είχαν συμβεί οι υπόλοιπες; Υπάρχει περίπτωση το ντόμινο να είχε σταματήσει νωρίτερα; Ποτέ δεν θα μάθουμε αν η ιστορία θα ήταν αλλιώς, αλλά κρατάμε στο πίσω μέρος του μυαλού μας ότι πρέπει να προσπαθούμε σκληρά να ξεπερνάμε τις αναποδιές που μας παρουσιάζονται όσο το δυνατόν γρηγορότερα, να στεκόμαστε στα πόδια μας και να προχωράμε μπροστά, γιατί η ζωή πάντα συνεχίζεται και...

- δεν ξέρουμε αν θα περιλαμβάνει όλα όσα θεωρούμε σίγουρα και αυτονόητα

- δεν είναι δεδομένη η πορεία της

- δεν ξέρουμε ποιες θα είναι οι διαθέσιμες επιλογές μας

 

Όλα όσα θεωρούμε δεδομένα και ελεγχόμενα μπορούν να αλλάξουν από τη μια στιγμή στην άλλη...

Ας μην σπαταλάμε τις στιγμές...

Ας μην αφήνουμε κόκκους άμμου από την κλεψύδρα του χρόνου να κυλάνε ανούσια...

 

Μην την χάσετε!

 

Κριτική της παράστασης Αθανασία. Θέατρο οδού Κεφαλληνίας & Θέατρο Ιλίσια Βολανάκης